De tijd tikt door… de avond is gekomen en de knoop in m’n maag groeit. Dodenherdenking.
Op diverse plekken zag ik het al langskomen: “ik ben 2 minuten stil”. Maar wat is 2 minuten tegen alle verwoesting en lijden dat door oorlogen veroorzaakt is en veroorzaakt wordt? Vandaag is de 70e dag van de strijd van Rusland tegen Oekraïne. Dagelijks krijg ik bericht van mensen die daar middenin zitten. En mijn hart huilt. Twee minuten stil? Ik ben al véél langer met stomheid geslagen. De beelden en verslagen die het nieuws ons voorschotelen maken stil. De verslagen van vrienden maakt nog stiller. Wat kan zonde en verwoesting overweldigend zijn en je de mond snoeren. Dan zucht ik en bid een woordeloos gebed Geen mooie zinnen, dat is ook niet nodig. God verstaat de taal van een zucht.

Vandaag denken we aan de doden. Dat hóórt naar te voelen. Laten we dat toe? Mag het ons ongemakkelijk maken? Even op gevoelsniveau raken? Levens, in de knop geknakt, jonge jongens die ijverig vochten en gedood werden, verraders die ten koste van anderen zichzelf verrijkten. Hoe had jij gehandeld? Had je uit lijfsbehoud met de vijand gehuld? Had je, jezelf opofferend, in het verzet gezeten? Had je stilletjes je eigen weg gekozen, als zwijgende meerderheid?

Ik staar naar buiten en het voorjaarsweer waar ik anders zo van geniet, staat haaks op hoe ik me voel. Het zou eigenlijk grijs weer moeten zijn, met striemende regen en ijzige wind. Dat zou passend zijn. Maar de zon schijn. En de merels zingen hun prachtige lied. Lente: jaargetijde dat we zien hoe leven uit doodsheid voort kan komen. En juist dan denken we aan de doden…